Działalność w latach 1993 - 2008

Email Drukuj PDF

DZIAŁALNOŚĆ AKADEMICKIEGO TOWARZYSTWA ANDRAGOGICZNEGO W LATACH 1993-2008

1. Powstanie ATA

Dnia 28 sierpnia 1993 roku w czasie seminarium polsko-niemieckiego na temat profesjonalizacji akademickiego kształcenia w zakresie andragogiki powołana została grupa inicjatorów w sprawie organizacji towarzystwa społeczno-oświatowego na rzecz andragogiki i edukacji dorosłych w uczelniach wyższych. Skład grupy był następujący:

prof. dr hab. Tadeusz Aleksander z Uniwersytetu Jagiellońskiego,

prof. dr hab. Olga Czerniawska z Uniwersytetu Łódzkiego,

prof. dr hab. Józef Kargul z Uniwersytetu Wrocławskiego,

prof. dr hab. Franciszek Marek z WSP w Opolu,

prof. dr hab. Józef Półturzycki z Uniwersytetu Warszawskiego,

prof. dr hab. Lucjan Turos z Uniwersytetu Warszawskiego,

prof. dr hab. Eugenia Anna Wesołowska z UMK w Toruniu.

Trzem ostatnim osobom powierzono prowadzenie spraw organizacyjnych związanych z powołaniem Towarzystwa i przygotowaniem podstawowych dokumentów.

20 września na konferencji andragogicznej w Uniwersytecie M. Kopernika w Toruniu przedstawiono założenia statutu, cele Towarzystwa z propozycjami nazwy. Zgłosiła się także pierwsza grupa założycieli, którzy w liczbie 21 osób wpisali swoje dane personalne na zbiorowej liście.

W czasie dyskusji zaproponowano nazwę: Akademickie Towarzystwo Andragogiczne i postanowiono go formalne powołać w Łodzi 28 września 1993 roku w czasie kolejnej konferencji naukowej.

27 września przekazano uczestnikom konferencji projekt statutu oraz informacje wyjaśniające na temat przygotowywanego Towarzystwa. Uczestnicy konferencji w Łodzi sporządzili drugą listę założycieli, na którą wpisało się 17 osób.

28 września o godzinie 16.30 odbyło się założycielskie zebranie z udziałem uczestników konferencji, którzy zgłosili się na drugiej liście oraz część z listy pierwszej (obecnych na konferencji). Łącznie 21 osób.

Zgłoszono drobne poprawki do statutu i jednomyślnie przyjęto jego tekst z wprowadzonymi zmianami. Przyjęto nazwę „Akademickie Towarzystwo Andragogiczne” i skrót ATA. Członków grupy inicjatorów powołano w skład pierwszego Zarządu Głównego a profesora Józefa Półturzyckiego na prezesa Towarzystwa. W rezultacie władze ATA ukonstytułowały się następująco:

prezes: Józef Półturzycki UW,

wiceprezesi: Olga Czerniawska UL i Tadeusz Aleksander UJ,

sekretarz: Eugenia Anna Wesołowska UMK,

skarbnik: Elżbieta Janina Karney UW,

członkowie zarządu: Józef Kargul UWr, Franciszek Marek WSP Opole, Lucjan Turos UW,

przewodniczący Komisji Rewizyjnej: Jerzy Semków UWr,

przewodniczący Sądu Koleżeńskiego: Mieczysław Marczuk UMCS.

Uznano, że grupa założycielska liczy 41 osób, zgłoszonych na dwu listach i upoważniono pięć osób zamieszkałych w Warszawie do zgłoszenia wniosku o rejestrację Towarzystwa do sądu rejestrowego zgodnie z Ustawą z dnia 7 kwietnia 1989 roku „Prawo o stowarzyszeniach”.

Dnia 30.12.1993 prof. dr hab. E. Anna Wesołowska, prof. dr hab. Józef Półturzycki oraz dr Ewa Skibińska zarejestrowali Akademickie Towarzystwo Andragogiczne w Rejestrze Sądowym.

Zadania i działania Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego planowano jako szerokie i zróżnicowane, a najważniejsze z nich to:

  • organizowanie, rozwijanie i doskonalenie form uniwersyteckiej edukacji dorosłych (zaocznych, otwartych, podyplomowych, eksternistycznych oraz innych),
  • kształcenie i doskonalenie specjalistów edukacji dorosłych w uniwersytetach oraz innych uczelniach,
  • rozwijanie i pomnażanie andragogiki jako teorii edukacji dorosłych, popularyzowanie jej w publikacjach oraz wykładach na kierunkach pedagogicznych i nauczycielskich,
  • prowadzenie badań i podejmowanie innowacji w zakresie edukacji dorosłych oraz andragogiki i nauk z nią współdziałających na rzecz kształcenia i wychowania dorosłych,
  • organizowanie i prowadzenie nieakademickich form edukacji dorosłych z wykorzystaniem zasobów uczelni wyższych (kursy, szkoły dla dorosłych, uniwersytety ludowe, uniwersytety powszechne, letnie uniwersytety i szkoły, kształcenie na odległość),
  • współpraca z instytucjami powszechnej edukacji dorosłych oraz placówkami prywatnymi i społecznymi w zakresie popularyzacji andragogiki, doskonalenia nauczycieli, prac metodyczno-programowych, ekspertyz i innych oświatowych form współpracy,
  • popularyzowanie narodowej tradycji w zakresie edukacji dorosłych oraz kierunków współczesnego jej rozwoju w innych krajach oraz z działalnością organizacji międzynarodowych (UNESCO, MROD, ICUAE, ICDE, EBAE),
  • prowadzenie autonomicznego pisma poświęconego andragogice i edukacji dorosłych, inicjowanie publikacji i innych form wymiany informacji oraz doświadczeń,
  • reprezentowanie stanowiska i opinii społecznej w zakresie polityki oświatowej i edukacji dorosłych wobec władz Rzeczypospolitej Polskiej: Sejmu, Rządu RP, Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Polskiej Akademii Nauk, ZNP i innych centralnych instytucji oświatowych oraz naukowych,
  • prowadzenie współpracy z innymi towarzystwami oświatowymi na rzecz rozwoju edukacji dorosłych i myśli andragogicznej, inicjowanie krajowych konferencji edukacji dorosłych oraz starań o powołanie federacji towarzystw prowadzących edukację dorosłych,
  • prowadzenie współpracy z zagranicznymi towarzystwami edukacji dorosłych, zwłaszcza z Międzynarodowym Kongresem Uniwersyteckiej Edukacji Dorosłych (ICUAE), Międzynarodową Radą Kształcenia na Odległość (ICDE), Międzynarodową Radą Oświaty Dorosłych (ICAE), Europejskim Biurem Edukacji Dorosłych (EBAE) oraz innymi instytucjami i ośrodkami badawczymi, a głównie UNESCO.

Planowana działalność Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego nawiązuje do bogatej polskiej tradycji, przerwanej po II wojnie światowej a wymagającej kontynuacji i rozwinięcia zgodnie ze współczesnym doświadczeniem państw zachodnich, UNESCO i Międzynarodowego Kongresu Uniwersyteckiej Edukacji Dorosłych.

W pracy ATA mogą i powinni brać udział nie tylko pracownicy wyższych uczelni specjalizujących się w andragogice, ale wszyscy chętni i zainteresowani tą dziedziną aktywności społecznej. Także studenci, zwłaszcza ze studiów zaocznych i podyplomowych, mogą wnieść wiele wartości do tej dziedziny edukacji.

Społeczno-oświatowy ruch ATA jest inspirowany i będzie organizowany w uczelniach wyższych. Każda uczelnia, w której prowadzone są formy edukacji dorosłych i zajęcia z andragogiki powinna organizować grupę chętnych, którzy będą działać dla rozwoju i unowocześniania różnych form edukacji dorosłych oraz badań i analiz teoretycznych z andragogiki i nauk z nią współdziałających.

W każdej takiej uczelni powstanie koło ATA, które będzie główną strukturą organizacyjną. Nie przewiduje się bowiem zarządów wojewódzkich a jedynie koła ATA w uczelniach, ponieważ uczelnie stanowią teren podstawowej jego działalności na rzecz edukacji dorosłych. Jeżeli w mieście działa więcej uczelni, to mogą powstawać odrębne koła, ale także może być jedno dla dwu lub większej liczby uczelni. Zarząd ATA będzie koordynował pracę kół przy poszczególnych uczelniach.

Zarząd ATA w pierwszych miesiącach dążył do zdobycia niezbędnych środków na działalność statutową. Zakładano, że będą uzyskiwane z następujących źródeł:

  • składek członkowskich,
  • darowizn sponsorów,
  • kwot uzyskanych za wydawnictwa i usługi oświatowe,
  • innych źródeł zgodnych z prawem finansowych, dotacji.

Kolejnym zadaniem stało się przygotowanie następujących przedsięwzięć:

  • zjazdu programowego wszystkich członków ATA,
  • wydanie pierwszego numeru kwartalnika Edukacja Dorosłych i zapoczątkowanie Biblioteki Edukacji Dorosłych,
  • nawiązanie współpracy z instytucjami i towarzystwami w kraju oraz za granicą,
  • zaplanowanie badań i wystąpienie o granty,
  • powołanie nowych kół ATA.

W ciągu kilkunastu lat działalności Akademickie Towarzystwo Andragogiczne podejmowało liczne inicjatywy. Spośród najważniejszych wymienić należy organizację kilkunastu konferencji edukacji dorosłych, które odbywały się w Toruniu, Warszawie, Łodzi, Krakowie, Opolu, Katowicach, Wrocławiu i Zakopanem, a których efektem były publikacje pod redakcją prof. E. Anny Wesołowskiej, dr. Wojciecha Horynia oraz dr. Artura Fabisia. ATA prowadzi szeroką działalność wydawniczą. Począwszy od 1993 roku Towarzystwo publikuje kwartalnik Edukacja Dorosłych, którego redaktorem od początku jest prof. dr hab. E. Anna Wesołowska. Profesor E. Anna Wesołowska jest również redaktorem serii publikacji ukazujących się pod nazwą Biblioteka Edukacji Dorosłych, w której ukazało się łącznie czterdzieści tomów pozycji naukowych. Spośród ostatnich publikacji tej serii należy wymienić pracę dr Aliny Matlakiewicz Edukacja dorosłych w ujęciu brytyjskim. Ważną cykliczną publikacją Towarzystwa jest Rocznik Andragogiczny, który w tym roku obchodzi 14 rocznicę. Inną inicjatywą Akademickiego  Towarzystwa Andragogicznego było zorganizowanie trzech edycji Podyplomowego Studium Edukacji Dorosłych w Toruniu. Opiekunem Studium była prof. E. Anna Wesołowska. Dzięki tej inicjatywie powstały seminaria doktorskie, w trakcie których wypromowano dziesięć dysertacji doktorskich. Akademickie Towarzystwo Andragogiczne jest także współorganizatorem odbywającej się cyklicznie, począwszy od 1999 roku, na Uniwersytecie Zielonogórskim Letniej Szkoły Młodych Andragogów. Celem tego przedsięwzięcia jest stworzenie młodym adeptom nauki okazji do spotkania ze znanymi polskimi uczonymi oraz możliwości zaprezentowania własnych zainteresowań naukowych i dokonań badawczych. Opiekę merytoryczną nad tym przedsięwzięciem sprawuje prof. dr hab. Józef Kargul. Efektem działalności Szkoły jest publikacja rocznika naukowego pod nazwą Dyskursy Młodych Andragogów.

W 2002 roku z inicjatywy dr. Wojciecha Horynia powstało Dolnośląskie Koło Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego zorganizowane przy Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych we Wrocławiu. Dr hab. Ewa Skibińska jest pomysłodawczynią i opiekunem merytorycznym, odbywających się w Warszawie Studenckich Konferencji Naukowych oraz działającego przy Wydziale Pedagogicznym UW Warszawskiego Koła Andragogicznego.

Należy podkreślić, że praca wszystkich członków Towarzystwa była i jest pracą społeczną. Uzyskiwane przez Towarzystwo środki finansowe przeznaczone były na drukowanie publikacji. Akademickie Towarzystwo Andragogiczne współpracuje z wieloma organizacjami w kraju i za granicą takimi jak: DVV, Zespołem Pedagogiki Dorosłych Komitetu Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk, Niemieckim Towarzystwem Akademickiej Edukacji Dalszej i Studiów na Odległość (DGWF), Uniwersytetem Humboldta w Berlinie, Instytutem Edukacji Dorosłych w Petersburgu, Uniwersytetem Otwartym Akademii Nauk Pedagogicznych w Moskwie oraz innymi ośrodkami zagranicznymi w Bułgarii, Niemczech, Czechach oraz na Węgrzech, Litwie i Słowenii.

Kolejne posiedzenie Zespołu Pedagogiki Dorosłych Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN nowej kadencji odbyło się w dniu 10.03.1994 r. w Warszawie. W posiedzeniu wzięli udział zaproszeni do współpracy andragodzy z całej Polski i równocześnie członkowie powołanego z inicjatywy Zespołu poprzedniej kadencji -Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego.

W posiedzeniu uczestniczył Przewodniczący Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN prof. Tadeusz Lewowicki. Zebranie prowadził prof. Józef Półturzycki -przewodniczący Zespołu poprzedniej kadencji.

Posiedzenie było poświęcone problemom:

  • Informacji o pracy Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN i funkcji zespołów problemowych.
  • Wyborowi prezydium Zespołu Pedagogiki Dorosłych.
  • Omówieniu propozycji planu pracy Zespołu w nowej kadencji.
  • Przygotowaniu seminarium na temat akademickich programów kształcenia andragogicznego oraz aktualnego stanu i potrzeb oświaty dorosłych.
  • Działalności i sprawom organizacyjnym Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego.
  • Promocji książki Andragogika ogólna L. Turosa.

Na posiedzeniu prof. Tadeusz Lewowicki przedstawił aktualne wyniki funkcjonowania KNP (brak środków na poczynania i konieczność oparcia całej aktywności na działaniach społecznych), nakreślił niezbędne kierunki prac - odbudowa samodzielnej kadry naukowej, współpraca z ośrodkami zagranicznymi (zaniedbana w ostatnich latach), modernizacja systemu edukacji, działalność badawcza i publikacyjna. Na zakończenie podkreślił dużą aktywność Zespołu Pedagogiki Dorosłych i podziękował Przewodniczącemu za jego działalność.

W wyniku tajnych wyborów Przewodniczącym Sekcji nowej kadencji został J. Półturzycki (otrzymał 29 głosów), zaś wiceprzewodniczącym J. Kargul (otrzymał 7 głosów).

Prof. J. Półturzycki zaproponował plan pracy na bieżącą kadencję, który jednogłośnie zaakceptowano, uznano za słuszne współpracę z Akademickim Towarzystwem Andragogicznym.

Jednym z pierwszych punktów planu będzie organizacja seminarium na temat kształcenia i doskonalenia andragogicznego, które zaplanowano w Toruniu w dniach 25-26 kwietnia 1994 r. Organizatorami seminarium będą andragodzy z UMK, zaś jego treścią prezentacja i analiza zgłoszonych programów wraz z obudową dydaktyczną – zajęć z andragogiki i specjalizacji tego kierunku na wydziałach pedagogiki uczelni wyższych.

Prof. E. Anna Wesołowska przedstawiła stan organizacyjny Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego - zostało już zarejestrowane w sądzie, opublikowano pierwszy numer kwartalnika ATA pt. Edukacja Dorosłych, drugi oddano do druku, opublikowano pierwszy tom z serii  Biblioteki Edukacji Dorosłych, drugi był w przygotowaniu. Koncepcja pisma i serii Biblioteki była opracowana szybko i przez mniejszą grupę specjalistów. Nad jego dalszym kształtem i losami - strukturą tematyczną, zabezpieczeniem finansowym i edytorskim a także popularyzacją - należy podjąć dyskusję, której finał przewidziany jest na seminarium w Toruniu. Jako materiał do przemyśleń i własnych propozycji wszyscy uczestnicy otrzymali pierwszy numer Edukacji Dorosłych i pierwszy tom z jej Biblioteki.


2. II Konferencja Andragogiczna

W dniach 25-26 kwietnia 1994 roku w Toruniu odbyła się kolejna, druga konferencja andragogiczna pod hasłem Kszałcenie andragogiczne w wyższych uczelniach. Organizatorami tego spotkania byli: Zespół Pedagogiki Dorosłych Polskiej Akademii Nauk, Akademickie Towarzystwo Andragogiczne, Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika oraz Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Rakietowych i Artylerii. W konferencji wzięli udział przedstawiciele 22 polskich uczelni (uniwersytety, wyższe szkoły pedagogiczne, akademie rolnicze, uczelnie wojskowe i inne).

Otwarcia sesji naukowych dokonali prof. dr hab. Roman Schulz - dyrektor Instytutu Pedagogiki UMK, płk dr inż. Jan Majkut - prorektor WSOWRiA oraz prof. dr hab. Józef Półturzycki prezes Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego.

W swoich wystąpieniach podkreślili oni, iż obecnie, coraz większe zainteresowanie uczelni problematyką kształcenia dorosłych jest konsekwencją przemian dokonujących się w naszym kraju. Konferencja ta ma prowadzić do ich zrozumienia.

Wystąpienia rozpoczął prof. dr hab. T. Aleksander z UJ referatem pt. Doświadczenie w zakresie kształcenia dorosłych w Uniwersytecie Jagiellońskim. Na najstarszym polskim uniwersytecie najwcześniej, bo już od czasów międzywojennych rozpoczęło się kształcenie dorosłych. I chociaż w pewnym okresie stworzono w Krakowie pełne 4-letnie studia andragogiczne, obecnie oświatę dorosłych realizuje się jako przedmiot i jedną ze specjalizacji.

Jako drugi wystąpił płk prof. B. Szulc (Akademia Obrony Narodowej) mówiąc, że „w wojsku  andragogika stanowi podstawę kształcenia, bo tam są ludzie dorośli, zatem cała działalność w wojsku jest działalnością czysto andragogiczną”. Prof. Szulc przedstawił też cykl kształcenia oficerów oraz możliwość ich uczestniczenia w różnorodnych formach doskonalenia w celu podniesienia swoich kwalifikacji.

Prof. dr hab. E. Karney oprócz przedstawienia form kształcenia dorosłych na Uniwersytecie Warszawskim, wróciła do definicji andragogiki oraz przedstawiła cele tego kształcenia w wyższych uczelniach: przygotowanie studentów do pracy z ludźmi dorosłymi, a takie rozwój wiedzy i metodologii pedagogicznej. Wynika z tego, że andragogiem musi być człowiek specjalnie przygotowany.

W popołudniowej sesji wystąpienia rozpoczęła prof. dr hab. E. A. Wesołowska z miejscowego uniwersytetu. Przedstawiła ona cele i program kształcenia dorosłych opracowane w Instytucie Pedagogiki UMK, realizowane w ramach przedmiotu andragogika oraz specjalizacji andragogicznej. W Toruniu zamierza się również otworzyć podyplomowe studium andragogiczne. Z kolei prof. dr hab. J. Semków opowiedział, jak wygląda kształcenie dorosłych na Uniwersytecie Wrocławskim. Na specjalizację z zakresu tego kształcenia składa się aż 25 przedmiotów. Prowadzący zajęcia starają się uwzględnić specyfikę tegoż kształcenia, dbając o logiczne powiązanie treści poszczególnych przedmiotów.

Następne referaty poświęcone były szczegółowym zagadnieniom dotyczącym programów kształcenia andragogicznego. Wygłosili je: prof. dr hab. K. Przyszczypkowski z Uniwersytetu Adama Mickiewicza, doc. S. Gawryniuk z Akademii Rolniczej w Poznaniu i prof. M. Marczuk z Uniwersytetem Marii Curie Skłodowskiej. Mówili oni m. in. o nawiązywaniu współpracy z innymi placówkami andragogicznymi, a także o osiągnięciach wydawniczych w dziedzinie oświaty dorosłych.

Po referatach programowych odbyła się dyskusja. Głos w niej zabrały dr A. Rynio z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego oraz dr B. Małecka z Gdańska. Obie referentki mówiły o formach kształcenia andragogicznego w swoich uczelniach.

W drugim dniu konferencji III sesji naukowej przewodniczyli: prof. dr hab. E. A. Wesołowska, płk prof. dr hab. B. Szulc i płk dr S. Specjalski.

Wystąpienia rozpoczął płk dr inż. L. Gawroński referatem pt. Doskonalenie specjalistyczne kadry dla potrzeb ich uczelni. Referent podkreślił, iż doskonalenie kadry odbywa się na wykładach, konwersacjach, konferencjach. Jest to kształcenie o charakterze teoretycznym i praktycznym, preferujące samodzielność w podejmowaniu decyzji.

Jako następny wygłosił referat dr S. Ścisłowicz, zapoznając uczestników konferencji z celami (zakres i geneza andragogiki, popularyzowanie idei kształcenia ustawicznego), metodami (dyskusje, pogadanki, gry dydaktyczne) oraz planami (uruchomienie specjalności andragogicznej i kierunku – praca socjalna) kształcenia andragogicznego w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Kielcach.

Z kolei dr hab. E. Sapia-Drewniak z Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu mówiła o realizacji kształcenia andragogicznego w ramach przedmiotu andragogika. Szkoda tylko, że nie na wszystkich kierunkach przedmiot ten jest uwzględniony w programie studiów. Następnie referat wygłosiła dr B. Perepeczko ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Autorka zauważyła, że działalność SGGW w zakresie oświaty dorosłych skupia się na doskonaleniu technologicznym, doradztwie ludziom zajmującym się produkcją żywności oraz dawaniu rolnikom możliwości przekwalifikowania się.

Po zaprezentowaniu referatów programowych odbyła się dyskusja. Jako pierwsza wystąpiła mgr Z. Szarota, przybliżając słuchaczom treść i metody pracy w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie. Na uwagę zasługuje też wystąpienie kolejnego dyskutanta - prof. T. Aleksandra, który sformułował wnioski nasuwające się jego zdaniem po wysłuchaniu wystąpień:

  • należy podjąć inicjatywę zorganizowania w Polsce pełnych 5-letnich studiów andragogicznych,
  • wprowadzenie do programów wszystkich studiów pedagogicznych elementów andragogiki, z uwagi na ważność jej funkcji dydaktycznej i wychowawczej.

Innym ciekawym wystąpieniem była odpowiedź prof. J. Semkowa na zadane wcześniej przez E. Karney pytanie o model wykształconego andragoga. Prof. J. Semków zaproponował wyjście kompromisowe: edukacja andragogiczna to kilka klasycznych, stanowiących nienaruszalną bazę przedmiotów (jednakowych w całym kraju). Reszta przedmiotów formowałaby się w charakterystyczne dla poszczególnych ośrodków specjalizacje, wychodząc w ten sposób naprzeciw oczekiwaniom studentów. Dyskusję zakończyło wystąpienie prof. J. Półturzyckiego, który mówił o konieczności zorganizowania podyplomowego studium o charakterze andragogicznym na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika.

Podsumowanie i ostateczne konstatacje wygłosiła prof. E. A. Wesołowska. Profesor podkreśliła, że cele konferencji zrealizowane zostały poprzez:

  • diagnozowanie istniejącego stanu (prezentowanie dorobku, osiągnięć, kłopotów),
  • integrowanie środowiska andragogicznego,
  • przedstawienie programów kształcenia andragogicznego w poszczególnych uczelniach.

W dn. 27-31.05.1994 r. zorganizowano z inicjatywy polskiego Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego i niemieckiej Grupy Roboczej Uniwersytecka Oświata Dorosłych (Arbeitskreises Uniwersitäre Erwachsenenbildung) przy pomocy finansowej i organizacyjnej Niemieckiego Związku Uniwersytetów Ludowych, polsko-niemieckie seminarium specjalistów - andragogów. Ze strony niemieckiej wzięło w nim udział piętnaście osób z uniwersytetów w Berlinie, Bielefeld, Hanowerze, Rostoku, Koblencji, Regensburg, Trierze (7): Wyższych Szkół Technicznych w Jenie, Kottbus, Hamburgu: Domu Techniki (oddział w Berlinie), Centrum Kształcenia Ustawicznego w Bremie oraz Niemieckiego Związku Uniwersytetów Ludowych.

Stronę polską reprezentowało 30 osób z uniwersytetów w Krakowie, Warszawie, Wrocławiu, Toruniu, Lublinie, Łodzi; z wyższych szkół pedagogicznych w Krakowie, Opolu, Kielcach, Słupsku; z Akademii Obrony Narodowej i Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Rakietowych i Artylerii w Toruniu; z Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie, organizującego się Europejskiego Uniwersytetu Eksternistycznego, z kwartalnika Edukacja Dorosłych. Łącznie wzięło udział 24 profesorów wyższych uczelni z Niemiec i Polski zajmujących się edukacją dorosłych oraz 16 doktorów reprezentujących młodszą generację andragogów.

W pierwszym dniu seminarium odbyło się spotkanie z wiceministrem Edukacji Narodowej w Polsce  prof. dr Tadeuszem Pilchem, który - jako odpowiedzialny za ten dział polityki resortu – przedstawił kierunki działań Ministerstwa, podkreślając, że pakiet problemów dotyczących edukacji dorosłych został przygotowany i przedłożony do rozstrzygnięć Sejmowi RP.

Trzydniowe seminarium rozpoczynało się dwoma referatami na sesji plenarnej - ze strony polskiej i niemieckiej - po których trwały obrady w sekcjach tematycznych, związanych z problemem sesji plenarnej. W każdej sekcji - prowadzonej wspólnie przez stronę polską i niemiecką - były wprowadzenia przewodniczących sekcji oraz po dwa wystąpienia specjalistów polskich i niemieckich. Po nich trwała dyskusja.

Pierwszy temat wiodący seminarium: Szkoły wyższe a oświata dorosłych  - historia, pozycja, perspektywy w sesji plenarnej został wprowadzony przez wystąpienia: prof. E. Prokopa z uniwersytetu w Regensburgu i prof. J. Półturzyckiego z Uniwersytetu Warszawskiego. Obaj referenci skupili się głównie na współczesnej kondycji i zadaniach uniwersytetów w dziedzinie kształcenia dorosłych.

Temat drugi: Szkoły wyższe animatorami oświaty dorosłych swego środowiska został zainicjowany referatem plenarnym prof. J. Schäfera z Wyższej Szkoły Technicznej w Jenie oraz wystąpieniem prof. T. Aleksandra z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Temat trzeci: Badania naukowe w oświacie dorosłych – tematyka, publikacje, finansowanie przedstawili: dr Gernot Graeβner z Bielefeld oraz prof. dr hab. Eugenia Anna Wesołowska z UMK w Toruniu. Referaty przybliżyły słuchaczom specyficzne uwarunkowania badań oświaty dorosłych w Polsce i Niemczech.

Polsko-niemieckie seminarium Szkoły wyższe a edukacja dorosłych było spotkaniem teoretyków i praktyków dwóch sąsiadujących krajów, którzy zebrali się w celu wymiany doświadczeń i nawiązania bliższej współpracy między analogicznymi towarzystwami naukowymi. Materiały z seminarium opublikowano w tomie Biblioteki Edukacji Dorosłych. 

3. Podyplomowe Studium Edukacji Dorosłych

Na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu w dniu 22 października 1994 r. o godzinie 12.00 w sali im. Ludwika Kolankowskiego zainaugurowano zajęcia Podyplomowego Studium Edukacji Dorosłych przy Instytucie Pedagogiki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Uroczystość ta zgromadziła wielu gości. Przybyli na nią:

  • wiceminister Edukacji Narodowej prof. dr hab. Tadeusz Pilch,
  • prorektor ds. Kształcenia UMK prof. dr hab. Czesław Łapicz,
  • prorektor Wyższej Szkoły Oficerskiej w Toruniu im. gen. Józefa Bema płk. dr inż. Jan Majkut,
  • kurator Oświaty w Toruniu - dr Kazimierz Bielski,
  • dyrektor Departamentu Kształcenia Nauczycieli i Kształcenia Ustawicznego Ministerstwa Edukacji Narodowej wraz z wicedyrektorem tego Departamentu,
  • dyrektor Instytutu Pedagogiki UMK prof. dr hab. Roman Schulz,
  • dr Norbert F. B. Greger - dyrektor przedstawicielstwa Niemieckiego Związku Uniwersytetów Ludowych (DVV) w Polsce.
  • prof. dr hab. Józef Półturzycki z UW – prezes Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego,
  • Kierownik Studium Podyplomowego prof. dr hab. E. A. Wesołowska z UMK.
  • Przybyli licznie pracownicy Instytutu Pedagogiki UMK, działacze oświatowi i słuchacze nowopowołanego Studium - z całej Polski.

Witając przybyłych, otwarcia Studium dokonał dyrektor Instytutu Pedagogiki prof. dr hab. R. Schulz, podkreślając potrzebę istnienia takiej placówki. Stwierdzenie to znalazło poparcie w wypowiedzi wiceministra MEN prof. dr hab. Tadeusza Pilcha. Podkreślił on znaczenie andragogiki dla rozwoju kultury i społeczeństwa oraz zwrócił uwagę na konieczność podnoszenia wiedzy i kwalifikacji szczególnie u osób związanych z szeroko pojętą edukacją narodową. Wypowiedź swoją zakończył stwierdzeniem, że z dużym zadowoleniem resort oświaty popiera toruńską inicjatywę andragogów pracujących na UMK, gdzie znaleziono warunki i przychylność władz Uniwersytetu dla tej placówki. Została ona wsparta materialnie przez Przedstawicielstwo Niemieckiego Związku Uniwersytetów Ludowych (DVV) w Polsce. Wszystkim uczestniczącym w tym  przedsięwzięciu przekazał słowa podziękowania.

Prorektor UMK prof. dr hab. Czesław Łapicz, gratulując powołania Studium, przypomniał obecnym o jubileuszu UMK, który ukończy w 1995 r. 50 lat.

Dyrektor przedstawicielstwa DVV na Polskę dr Norbert F.B. Greger wyraził swoje zadowolenie z możliwości zorganizowania Studium i przekonanie, że ta forma podnoszenia wiedzy i umiejętności oraz kwalifikacji okaże się wielce przydatna polskim andragogom i będzie przynosić w niedalekiej przyszłości dostrzegalne korzyści. W Niemczech od dawna przywiązuje się dużą wagę do kształcenia ustawicznego, prowadzonego w różnych formach.

Docent dr hab. Janusz Gęsicki, dyrektor departamentu KN i KU w MEN, przedstawił wykład nt. Reforma edukacji narodowej – idee i realizacja. Rozważania związane z tytułem wykładu poprzedził przypomnieniem dziejów oświaty w Polsce po II wojnie światowej.

Na zakończenie dyrektor doc. dr hab. J. Gęsicki stwierdził: Studium, które dzisiaj zostało otwarte, dzisiaj nastąpiła jego inauguracja – jest zaczynem dla rozwoju oświaty dorosłych w Polsce. A powstało ono w Toruniu, bo tylko UMK gromadzi najwybitniejszych – jeszcze aktywnych specjalistów andragogów.

Profesor dr hab. E. A. Wesołowska wyraziła podziękowanie za zaufanie, jakim jest powierzenie jej kierownictwa nowopowołanym Studium. Mogło ono być powołane dzięki życzliwości władz uczelni toruńskiej, a przede wszystkim dzięki wsparciu finansowemu przedstawicielstwa dra Norberta F. B. Gregera.

Poinformowała, że tematyka spotkań, wykładów i dyskusji w Studium opierać się będzie na pracach i publikacjach o charakterze socjologicznym, pedagogiczno-społecznym związanych z andragogiką i najnowszymi osiągnięciami w tej dziedzinie opracowanymi za granicą, ale dostępnymi w Polsce jak też na literaturze i badaniach polskich.

Charakteryzując program Studium poinformowała, że uwzględniać on będzie bieżące i przyszłe potrzeby edukacyjne, a nawiązane kontakty współpracy  z DVV i innymi organizacjami i placówkami oświaty permanentnej zapewnią słuchaczom aktualność wiedzy.

Organizatorami Studium są: Zarząd Główny Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego i dyrekcja Instytutu Pedagogiki UMK.

Studium rozpoczęło działalność w 1994 roku z liczbą uczestników 44. Na drugą edycję zgłosiło się 88 osób a na trzecią 30 z ośrodków edukacji dorosłych z całej Polski.

Wśród słuchaczy Studium byli pracownicy centrów kształcenia ustawicznego, uniwersytetów ludowych, pracownicy wyższych uczelni Torunia, Oddziału Doskonalenia Nauczycieli. Słuchacze przyjeżdżają na zajęcia prowadzone w systemie studiów zaocznych.

Zgodnie z założeniami programowymi Podyplomowego Studium Edukacji Dorosłych każda Jego edycja trwała dwa semestry i obejmowała 305 godzin bezpośrednich zajęć.

Głównym celem Studium była organizacja instytucjonalnej akademickiej formy kształcenia specjalistów edukacji dorosłych, a cele szczegółowe obejmowały następujące zagadnienia:

  • Zapoznanie uczestników z tradycjami polskiej oświaty dorosłych i potrzebami jej rekonstrukcji.
  • Zrozumienie przez uczestników podstaw autonomiczności edukacji dorosłych jako specyficznego procesu oświatowego.
  • Poznanie zasad i tendencji rozwojowych współczesnej edukacji dorosłych na świecie.
  • Poznanie pracy i zasad działania podstawowych placówek oświaty dorosłych.
  • Poznanie form i metod współczesnej pracy oświatowej w środowisku osób dorosłych.
  • Wdrażanie uczestników do badań naukowych i popularyzacji problemów  edukacji dorosłych.
  • Poznanie zasad organizacji placówek oświatowych i podstaw animacji społeczno-edukacyjnej.
  • Poznanie zasad wykorzystania komputerów i systemów multimedialnych w edukacji dorosłych.
  • Rozwijanie samokształcenia i doskonalenia nauczycieli edukacji dorosłych.

Realizatorami programu i wykładowcami Podyplomowego Studium Edukacji Dorosłych byli specjaliści z Instytutu Pedagogiki UMK - profesorowie: Roman Schulz, E. Anna Wesołowska, Józef Półturzycki, Witold Wojdyło, Marian Bybluk, dr Bolesława Jaworska, oraz młodsi pracownicy, a także zapraszani wykładowcy z innych uniwersytetów i instytucji – profesorowie: Olga Czerniawska (UŁ), Józef Kargul (UWr), Norbert Greger - dyrektor przedstawicielstwa DVV w Polsce.

Do edycji w 1997 roku, środki na realizację Studium uzyskiwane były w ramach pomocy finansowej z Niemieckiego Towarzystwa Uniwersytetów Ludowych DVV. W ramach hospitacji niemieckich placówek oświaty dorosłych, słuchacze pierwszej edycji Podyplomowego Studium Edukacji Dorosłych UMK uczestniczyli w podróży studyjnej do Niemiec. Uczestnicy mieli okazję poznać sposób funkcjonowania m.in.: Uniwersytetu Powszechnego w Berlinie, Uniwersytetu Europejskiego Viadrina we Frankfurcie n. Odrą.

Organizacja Podyplomowego Studium Edukacji Dorosłych przy UMK w Toruniu jest z pewnością bardzo doniosłym wydarzeniem dla środowiska polskich andragogów, gdyż Studium to, jako pierwsze w Polsce rozpoczęło kształcenie specjalistów edukacji dorosłych w takim zakresie i formie. Studium to dało możliwości zdobycia wiedzy, umiejętności i uprawnień z zakresu andragogiki uczestnikom będącym w posiadaniu dyplomu innego kierunku uczelni wyższych, rozszerzając tym samym zakres oddziaływania andragogiki. Podkreślić należy znakomitą, przyjacielską atmosferę wszystkich trzech edycji Studium panującą  pomiędzy słuchaczami, a także między nimi a wykładowcami.

 

4. Pierwsze tomy „Biblioteki Edukacji Dorosłych” w 1994 roku

Powołana przez Akademickie Towarzystwo Andragogiczne a sponsorowana dzięki dotacjom Niemieckiego Związku Uniwersytetów Powszechnych (Ludowych) i osobistej aktywności i życzliwości Dyrektora Przedstawicielstwa DVV w Polsce N.B.F. Gregera -seria wydawnicza o profilu andragogicznym zamknęła roczną działalność pełną realizacją swego planu.

Pierwszy tom Profesjonalizacja akademickiego kształcenia andragogicznego zawiera materiały - referaty, komunikaty, dyskusje - z polsko-niemieckiego seminarium w Łodzi w dniach 25-28 sierpnia 1993 roku, zorganizowanego przez N.B.F. Gregera -odpowiadające treściowo tytułowi publikacji.

Tom drugi Uniwersytety powszechne (ludowe) w Republice Federalnej Niemiec -przygotowane pod redakcją i przy współautorstwie N.B.F. Gregera i innych działaczy DVV udostępnia po raz pierwszy polskim czytelnikom doświadczenia niemieckich andragogów.

Trzeci tom Biblioteki Edukacji Dorosłych: Edukacja dorosłych w dobie przemian zawiera wystąpienia na międzynarodowej konferencji w Toruniu w dniach 19-20 września 1993 roku.

W konferencji tej obok licznego grona specjalistów polskich aktywnie uczestniczyli andragodzy z Niemiec, Białorusi i Rosji.

Czwarty tom serii Akademickie programy kształcenia andragogicznego jest pokłosiem II Ogólnopolskiej Konferencji Andragogicznej w Toruniu 25-26 kwietnia 1994 r., która była poświęcona prezentacji i analizie treści kształcenia andragogicznego w polskich uniwersytetach, wyższych szkołach pedagogicznych i innych uczelniach wyższych naszego kraju.

Tom piąty Szkoły wyższe a edukacja dorosłych jest wynikiem współdziałania i wymiany doświadczeń dwu uniwersyteckich towarzystw andragogicznych sąsiadujących ze sobą krajów: Akademickiego  Towarzystwa Andragogicznego z Polski i Uniwersyteckiej Oświaty Dorosłych AUE (Arbeitskreis Uniwersitäre Erwachsenenbildung e. V) z Republiki Federalnej Niemiec. Spotkanie organizacyjne połączone z naukowym seminarium odbyło się w Warszawie - Miedzeszynie 27-31 maja 1994 roku i materiały z seminarium są treścią tego tomu.

Tom szósty serii, zamykający 1994 r. miał charakter autorski – dotyczył Komputerów i hipermediów w procesie edukacji dorosłych, by przybliżyć praktyce andragogicznej nowoczesne technologie

Redaktorem Biblioteki Edukacji Dorosłych od 1993 do 2008 roku była Profesor dr hab. E. Anna Wesołowska i zadanie to wykonywała społecznie.

 

5. Kolejne Konferencje Andragogiczne

W dniach 7-9 maja 1995 roku w Toruniu odbyła się trzecia, międzynarodowa konferencja andragogiczna. Po raz trzeci organizatorami toruńskiej konferencji byli: Zespół Pedagogiki Dorosłych KNP PAN, Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Akademickie Towarzystwo Andragogiczne oraz Wyższa Szkoła Oficerska w Toruniu. W konferencji uczestniczyli przedstawiciele 32 uczelni (w tym 8 zagranicznych - z Litwy, Niemiec, Rumunii i Węgier), 17 uniwersytetów, 6 WSW, 9 Wyższych Szkół Pedagogicznych, administracja oświatowa (łącznie z przedstawicielami Ministerstwa Edukacji Narodowej).

Zagadnieniem, wokół którego toczyła się konferencja było Kształcenie i doskonalenie nauczycieli andragogów.

Po autoprezentacji gości z Polski i zza granicy, przedstawiono pierwszy referat - prof. dr Wiltrud Gieseke z Niemiec, dotyczący rozwoju i zróżnicowania dokształcania z punktu widzenia edukacji dorosłych. W nowej rzeczywistości zjednoczonych Niemiec w obliczu rosnącego bezrobocia, należy tak postawić akcenty edukacji, by „nie tworząc nowych studiów zapewnić profesjonalność, zachowując równowagę pomiędzy kształceniem ogólnym, politycznym i zawodowym”.

Drugi dzień konferencji rozpoczął prof. dr Ernst Prokop bardzo interesującym referatem na temat: Modele kształcenia i doskonalenia społecznych nauczycieli edukacji dorosłych. Wystąpienie gościa z Niemiec spotkało się z dużym zainteresowaniem uczestników konferencji.

Następnie prof. dr hab. Czesław Banach z krakowskiej WSP przedstawił referat pt. Aktualne problemy i tendencje kształcenia nauczycieli. Postulował konieczność ewolucyjnych zmian w kształceniu kadry nauczającej (m.in. przygotowania do samowychowania, uwzględnienia aspektów: emocjonalnego, praktyczno-działaniowego, poznawczo-intelektualnego w kształceniu studentów).

Kolejne wystąpienie prof. dr hab. Jerzego Semkowa z UW dotyczyło edukacyjnych funkcji lidera w działalności społeczno-kulturalnej. Wobec nie spotykanych przedtem wymagań i zadań w sferze społeczno-kulturalnej winni oni spełniać trojakiego rodzaju funkcje: organizatorskie, animatorskie i nauczycielskie. To stwarza potrzebę kształcenia liderów w ich swoistej misji.

Z ciekawym referatem ujmującym edukację dorosłych i przygotowanie nauczycieli, animatorów i doradców z perspektywy antropologii filozoficznej i aksjologii, wystąpiła prof. dr hab. Zofia Matulka. Kluczowym było stwierdzenie pani profesor, że „podstawowym prawem człowieka jest jego rozwój w drodze autonomicznych wyborów wartości z sumy doświadczeń i dziedzictwa intelektualnego wszystkich ludzi. Drugim podstawowym prawem jest arbitralne prawo człowieka do poznania samego siebie - przez pryzmat woli i emocji”. Tak więc, przygotowanie nauczycieli do pracy z dorosłymi jest tym głębsze, im głębsze są ich podstawy filozoficzne.

W wystąpieniu gościa z Węgier, prof. Andreasa Maroti, po raz kolejny na tegorocznej konferencji padł wniosek o stworzenie odrębnego kierunku studiów andragogicznych. Profesor mówił też o brakach (teoretycznych, motywacyjnych, informacyjnych) w kształceniu nauczycieli.

Kształcenie autorytetu organizatorów i nauczycieli edukacji dorosłych - to problem główny referatu prof. dr. hab. Jana Bogusza Co składa się na osobowy autorytet nauczyciela dorosłych? Obok szerokiej wiedzy, dobrego wykształcenia, profesor wymienił także: odpowiednią postawę etyczno-moralną i zdolność do postrzegania specyficznych zależności. Ponadto nauczyciel dorosłych musi posiąść umiejętność pracy nad sobą, w czym zawiera się też umiejętność bycia nauczycielem, który winien kierować się zasadą: „Radź się przeszłości, kieruj się teraźniejszością, i patrz w przyszłość”.

Referat zatytułowany Kształcenie kursowe nieprofesjonalnych nauczycieli, autorstwa dr Ewy Skibińskiej i mgr Krystyny Pleskot-Makulskiej, zawierał podstawowe założenia wobec kompetencji osób prowadzących kursy (kompetencji: merytorycznych, zawodowych i estetycznych), w obliczu wzrostu kursowego kształcenia dorosłych w Polsce, które coraz częściej prowadzone jest przez profesjonalne w danym zawodzie, będących nieprofesjonalnymi nauczycielami.

Z kolei dr Bożena Wojtasik z UW omówiła problemy poradnictwa i doskonalenia nauczycieli dorosłych w pracy doradczej. Zagadnienia poruszone w artykule to dokształcanie czy wspieranie rozwoju:

  • Model nauczyciela-wychowawcy (ekspert, informator, konsultant, spolegliwy opiekun, leseferzysta),
  • Wspieranie rozwoju.

Prof. dr hab. Józef Kargul podzielił się z uczestnikami konferencji refleksjami nad doskonaleniem animatorów kultury. Wychodząc od podsumowania istniejących definicji animacji i animatora, profesor podkreślił, że animacja występuje nie tyle w związku z miejscem pracy, ile jest rodzajem aktywności. Wytyczyć można cztery obszary wiedzy animatora:

  • Problematykę administracyjno-prawnych warunków animacji.
  • Wiedzę i umiejętności w zakresie pedagogiki i stosunków międzyludzkich.
  • Wiedzę z zakresu społeczno-kulturalnych uwarunkowań animacji (m.in. dla interkulturalnego dialogu).
  • Wiedzę o technikach animacyjnych.

O działaniach UMK w zakresie kształcenia specjalistów edukacji dorosłych mówiła w swoim wystąpieniu prof. E. A. Wesołowska.

Następne referaty, wygłoszone przez uczestników konferencji z Litwy, Rumunii i Węgier, poświęcone były zagadnieniom takim jak: praca z nauczycielami dorosłych na Litwie (Rita Racziulaityte), konieczność zmiany sposobu myślenia o uczniach dorosłych, dostrzeżenia ich potrzeb edukacyjnych, ich specyficznych właściwości i możliwości (prof. Maria Olariu z Rumunii), edukacja która realizowałaby ideę ustawiczności (dyrektor wydawnictwa ORADEA Constantin Malinas z Rumunii) oraz społeczno-polityczne przyczyny i skutki zmian w edukacji dorosłych na Węgrzech (prof. dr hab. Denes Koltai), a także konieczność współpracy i pomocy z zewnątrz, w obliczu powstawania nowego, demokratycznego systemu.

Ostatni dzień konferencji, był dniem, w którym głos zabrała największa liczba referentów, gdyż po referatach programowych miała miejsce dyskusja. Tego dnia także padła propozycja poparcia wniosku Instytutu Historii UMK w kwestii nadania tytułu profesorskiego pani dr hab. Elżbiecie Zawackiej.

Podsumowania III Konferencji Andragogicznej dokonał prof. Józef Półturzycki. Profesor przedstawił ogólne wnioski z konferencji zawierające się w stwierdzeniach:

  • problem kształcenia nauczycieli i specjalistów w zakresie edukacji dorosłych jest wielopłaszczyznowy i sprzyja rozwojowi praktyki edukacyjnej,
  • kształcenie dorosłych jest przedmiotem w wielorakiej refleksji naukowej, w związku z czym obecna oferta kształcenia w tym zakresie jest niewystarczająca,
  • należy zmienić programy kształcenia nauczycieli dorosłych, w których obok podstaw ogólnofilozoficznych, ogólnopedagogicznych oraz podstaw wychowania i kształcenia dorosłych, winny znaleźć się też: poradnictwo i doradztwo oraz szeroko rozbudowany system praktyk.

Profesor zaznaczył też, że Toruń stał się ośrodkiem, w którym wiele czyni się w kierunku rozwoju edukacji dorosłych m.in. dzięki wydawanym tu pismom.

Podczas konferencji na uwagę zasługiwały liczne komentarze i wnioski, wypowiadane przez kierownika naukowego konferencji prof. E. A. Wesołowską.

W dniach 31.05-1.06.1996 roku odbyła się IV Toruńska Konferencja Andragogiczna. Jej tematem były Nowe poszukiwania w edukacji i pedagogice dorosłych. Charakterystyczną cechą tej konferencji było to, że wystąpienia były zarezerwowane dla młodych wiekiem lub stażem pracy andragogów. Pomysł taki zrodził się na podstawie obserwacji wielu innych seminariów naukowych, gdzie często brakuje miejsca i czasu, aby dać możliwość wypowiedzenia się tym, którzy dopiero zaczynają swoją pracę naukową jako andragodzy. Organizatorami tej konferencji byli: Zakład Dydaktyki Instytutu Pedagogiki UMK, Wyższa Szkoła Oficerska im. gen. J. Bema w Toruniu, Akademickie Towarzystwo Andragogiczne oraz Niemieckie Towarzystwo Uniwersytetów Ludowych DVV. W konferencji wzięło udział 67 osób z 18 środowisk akademickich: 6 uniwersytetów (w tym Uniwersytet Humboldta), 7 wyższych szkół pedagogicznych, 2 akademie wojskowe, 3 wyższe szkoły oficerskie, a także przedstawiciele DVV, uniwersytetów ludowych, 4 centrów kształcenia ustawicznego, uczestnicy i absolwenci Podyplomowego Studium Edukacji Dorosłych oraz studenci IV i V roku specjalizacji edukacja ustawiczna organizowanej w Instytucie Pedagogiki UMK.

Dnia 30 kwietnia 1998r. odbyła się konferencja Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego i posiedzenie Zespołu Pedagogiki Dorosłych Komitetu Badań Pedagogicznych PAN. Tym razem gospodarzami spotkania byli pracownicy Zakładu Oświaty Dorosłych Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Łódzkiego, którym kieruje Prof. Olga Czerniawska. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele wielu ośrodków akademickich (Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Łódzki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Uniwersytet Wrocławski, Uniwersytet Śląski, Uniwersytet Opolski, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej), a także innych wyższych szkół, w tym WSP z Krakowa, Zielonej Góry, Olsztyna, Kielc oraz Szkoły Wyższej im. Pawła Włodkowica w Płocku i Wyższej Szkoły Oficerskiej im. gen. J. Bema w Toruniu. W spotkaniu brali też udział przedstawiciele Niemieckiego Związku Uniwersytetów Ludowych DVV.

Spotkanie było poświęcone bieżącym problemom andragogiki. Obrady otworzyli przewodniczący Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego - Prof. J. Półturzycki i Prof. E. A. Wesołowska.

Posiedzenie rozpoczęło się promocją drugiego już Rocznika Andragogicznego 1995/96 - kolejnej pozycji wydawniczej, powstałej z inicjatywy ATA. Po rozdaniu wszystkim uczestnikom spotkania egzemplarzy Rocznika tom zaprezentowali członkowie zespołu redakcyjnego Prof. J. Półturzycki i Prof. E. A. Wesołowska.

Prof. E. A. Wesołowska z uwagi na będący w przygotowaniu kolejny tom Rocznika Andragogicznego prosiła zebranych o aktywną pomoc w zbieraniu materiałów do publikacji. W związku z tym zaproponowano, by każdy ośrodek przygotował informacje dotyczące tematów badawczych, organizowanych konferencji, wydawnictw i awansów naukowych.

Następnie omówiono XV już tom z serii Biblioteki Edukacji Dorosłych (BED), tym razem autorstwa Józefa Półturzyckiego pt. Edukacja dorosłych za granicą. Ta stanowiąca kompendium wiedzy z zakresu andragogiki poza granicami Polski książka została przyjęta z zainteresowaniem ze strony specjalistów w tej dziedzinie. Autor omówił najistotniejsze problemy - główne wątki pracy.

Prezentacja książki wywołała żywą dyskusję związaną z przyszłymi losami kolejnych tomów BED oraz kwartalnika Edukacja Dorosłych.

Inicjatorami i organizatorami konferencji w 1998 roku było Akademickie Towarzystwo Andragogiczne, Zespół Pedagogiki Dorosłych Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN, Instytut Pedagogiki UMK, Wyższa Szkoła Oficerska im. gen. J. Bema, Szkoła Wyższa im. P. Włodkowica w Płocku oraz DVV przedstawicielstwo w Polsce. Organizatorem i osobą prowadzącą konferencję oraz jej kierownikiem naukowym była prof. dr hab. E. Anna Wesołowska.

Obrady konferencyjny rozpoczęły się 26 października 1998 r. w Instytucie Pedagogiki UMK w Toruniu, były kontynuowane w Wyższej Szkole Oficerskiej, a następnego dnia uczestnicy przyjechali do Szkoły Wyższej im. P. Włodkowica w Płocku, gdzie był realizowany program drugiego dnia konferencji.

Konferencja miała charakter międzynarodowy, uczestniczyły w niej 82 osoby, w tym 18 gości zagranicznych z Niemiec, Rosji, Białorusi, Ukrainy, Słowacji i Litwy. Były reprezentowane między innymi takie zagraniczne ośrodki naukowe jak: Uniwersytet Humboldta w Berlinie, Międzynarodowa Akademia Kształcenia Nauczycieli oraz Instytut Kształcenia Nauczycieli-Wychowawców w Moskwie, Instytut Edukacji Dorosłych Rosyjskiej Akademii Nauk oraz Państwowy Uniwersytet Mistrzostwa Pedagogicznego w Petersburgu, Uniwersytet Ukraiński we Lwowie i Uniwersytet Kijowski, Instytut Nauczycielski w Witebsku, Uniwersytet w Bratysławie oraz Centrum Kształcenia Ustawicznego i Litewskie Towarzystwo Andragogiczne w Wilnie.

Nasz kraj był reprezentowany przez przedstawicieli następujących uczelni: Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetu Śląskiego, Uniwersytetu Szczecińskiego, Uniwersytetu Białostockiego, Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Uniwersytetu Opolskiego, Uniwersytetu Gdańskiego i Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie.

Obrady zainaugurowała Pani prof. dr hab. E. A. Wesołowska. Wygłoszony referat został poświęcony działaniom integracyjnym andragogów polskich, działalności wydawniczej oraz innym formom pracy naukowej andragogów. Pani Profesor wymieniła najbardziej zasłużone dla andragogiki polskie uczelnie, a wśród nich Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Łódzki, UMCS i UMK, które wielokrotnie już organizowały konferencje poświęcone edukacji dorosłych.

W naszym kraju funkcje integracyjne pełnią czasopisma andragogiczne, a wśród nich kwartalnik Edukacja Dorosłych i wydawany od 1995r. Rocznik Andragogiczny. W ciągu ostatnich czterech lat ukazało się 16 tomów z serii Biblioteka Edukacji Dorosłych. Pani profesor poinformowała również zebranych o tym, że 147 osób ukończyło zorganizowane w trzech edycjach podyplomowe studia edukacji dorosłych, a niektórzy młodzi pracownicy naukowi odbyli staże zagraniczne w Niemczech i Wielkiej Brytanii.

Temat integrowania andragogów spoza Polski został podjęty również w referacie Pani Rity Raciulaititte z Wilna na Litwie, absolwentki Podyplomowych Studiów Edukacji Dorosłych w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu.

W kolejnym referacie prof. dr Wiltrud Gieseke z Uniwersytetu Humboldta w Berlinie omówiła andragogiczne projekty realizowane na reprezentowanej przez nią uczelni. Przedmiotem zainteresowania Pani profesor była sytuacja kobiet na rynku pracy oraz propozycje ich kształcenia. Gorsze możliwości zawodowe kobiet najprawdopodobniej są efektem deficytu ich kształcenia. Należy wyzwolić je z roli ofiary, stosując odpowiednie formy edukacji dorosłych. Problemowi świadomości edukacyjnej kobiet poświęciła swój referat również Pani mgr Adriana Jagielska biorąca udział w polsko-niemieckich badaniach tego problemu pod kierunkiem prof. W. Gieseke i prof. E. A. Wesołowskiej.

Dr Igor Semenow z Moskwy przedstawił w swoim wystąpieniu historię andragogiki. Wskazał na kluczowe momenty w rozwoju tej dyscypliny naukowej na świecie oraz w Rosji. Zasygnalizował problemy metodologiczne, szczególnie dotyczące terminologii i przedmiotu zainteresowania poszczególnych subdyscyplin pedagogiki. W swoim referacie omówił też konkretne formy edukacji i dorosłych realizowane w jego kraju.

Przedstawiciele Ukrainy - dr Jarosław Kamineżky oraz dr Petro Sikorskij skoncentrowali się w swoich referatach na kształceniu zawodowym oraz konieczności przygotowywania do wykonywania więcej niż jednego zawodu lub specjalności. Na zakończenie swojego przemówienia dr P. Sikorskij poinformował zebranych o konferencji pedagogicznej, którą zaplanowano w dniach 9-10 grudnia 1998r. we Lwowie.

W dalszej części obrad bardzo ciekawy referat poświęcony strategiom integracyjnym w andragogice europejskiej wygłosił  prof. dr hab. Tadeusz Aleksander z UJ. W swoim przemówieniu zwrócił uwagę na różne międzynarodowe inicjatywy, których celem jest budowanie pozytywnych relacji między narodami i państwami współczesnej Europy. Temu celowi służy między innymi organizowanie międzynarodowych wystaw i konferencji i powstawanie międzynarodowych towarzystw. Dzięki propagowanej idei partnerstwa coraz liczniej powstają miasta partnerskie, związane wspólnymi inicjatywami i działaniami na rzecz społeczności lokalnych różnych krajów, współpracujące ze sobą w płaszczyźnie gospodarczej i kulturowej. Podobną funkcję integracyjną spełniają Euroregiony łączące regiony nadgraniczne państw sąsiadujących ze sobą. Ważną rolę w scalaniu współczesnej Europy odgrywają też liczne inicjatywy ze strony ONZ, UNESCO i innych międzynarodowych organizacji. Dzięki tym działaniom możliwa jest bardziej owocna gospodarcza i finansowa współpraca oraz pomoc krajów lepiej rozwiniętych na rzecz słabszych i bardziej zaniedbanych ekonomicznie. Pan prof. T. Aleksander podkreślił również w swoim referacie znaczenie międzynarodowych ruchów społecznych (np. religijnych, społecznych, feministycznych) oraz migracji ludności dla tworzenia zintegrowanej Europy do której należymy.

Kolejny referat został wygłoszony przez Panią dr Helgę Stock z Uniwersytetu Humboldta w Berlinie. Uczestnicy konferencji mogli się dowiedzieć o jednej z form edukacji dorosłych w Niemczech o II-semestralnych studiach zaocznych realizowanych w Berlinie.

W drugim dniu obrad konferencyjnych uczestnicy gościli w murach młodej uczelni niepaństwowej - Szkoły Wyższej im. P. Włodkowica w Płocku. Tą część obrad otworzył Kanclerz Uczelni - Pan dr inż. Zbigniew Paweł Kruszewski prezentując swoją uczelnię. Na wstępie głos zabrała prof. dr Wiltrud Gieseke z Berlina omawiając rodzaje czynności wykonywanych przez pracowników pedagogicznych w ewangelickiej oświacie dorosłych. Wyróżniła tu czynności organizacyjno-planistyczne, dydaktyczne oraz zarządzające, dokonując ich charakterystyki. Wskazała tym samym integracyjną funkcję edukacji dorosłych między środowiskami religijnymi.

W czasie konferencji było miejsce nie tylko na bardzo ciekawe referaty, które łączył temat integracji działań andragogów, ale również na swobodną dyskusję i wymianę poglądów, zarówno na sali obrad, jak i poza nią. Andragodzy z kilku krajów europejskich mieli okazję do porównania swojej pracy z wysiłkami i efektami osiąganymi na innych uczelniach, zarówno polskich, jak i zagranicznych. Zawarte znajomości i zdobyta wiedza z pewnością zaowocują w pracy na polu edukacji dorosłych. Z obrad wydano publikację zbiorową pod redakcją Zbigniewa P. Kruszewskiego i E. Anny Wesołowskiej.

Po raz siódmy zgromadzili się w Toruniu andragodzy, aby debatować nad aktualnymi zagadnieniami oświaty dorosłych w Polsce. Tym razem obrady koncentrowały się na problemach edukacji dorosłych, a także szkolnictwa wyższego w obliczu reformy polskiej oświaty. By sprostać temu zadaniu organizatorzy konferencji: Zakład Edukacji Ustawicznej i Pedagogiki Porównawczej Instytutu Pedagogiki UMK, Wydział Pedagogiczny Szkoły Wyższej im. Pawła Włodkowica, Wyższa Szkoła Oficerska im. Gen. Józefa Bema oraz Akademickie Towarzystwo Andragogiczne wskazali na miejsca obrad uniwersytecki ośrodek andragogiczny w Toruniu (31.05.1999) oraz niepaństwową uczelnię wyższą w Płocku (01.07.1999).

Ostatnia konferencja z cyklu Toruńskich Konferencji Andragogicznych odbyła się w dn. 15.05. 2000 r., gromadząc 74 przedstawicieli ośrodków akademickich. Tematem spotkania było kształcenie kobiet. Różne aspekty tego zagadnienia przedstawiło 16 prelegentów, co znalazło swoje odzwierciedlenie także w 21 tomie Biblioteki Edukacji Dorosłych pt. Kobiety a edukacja dorosłych pod red. Prof. E. A. Wesołowskiej.

 

6.   Letnia Szkoła Młodych Andragogów

W dniach 13-19 września 1999r. w Ochli koło Zielonej Góry odbyła się Letnia Szkoła Młodych Andragogów. Organizatorami konferencji byli: Zespół Pedagogiki Dorosłych Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN, Akademickie Towarzystwo Andragogiczne, Niemiecki Związek Uniwersytetów Ludowych DVV oraz Zakład Pedagogiki Kulturalno-Oświatowej Instytutu Pedagogiki Społecznej Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Zielonej Górze. Inicjatorami zorganizowania konferencji dla asystentów i adiunktów specjalizujących się w pedagogice dorosłych byli: prof. dr hab. Józef Półturzycki, prof. dr hab. E. Anna Wesołowska oraz prof. dr hab. Józef Kargul - kierownik naukowy Szkoły. Zajęcia odbywały się w ładnie położonym Ośrodku Nadleśnictwa, około 7 km od Zielonej Góry.

W konferencji uczestniczyło siedemnastu młodych andragogów z siedmiu polskich i dwóch rosyjskich ośrodków akademickich (WSP Zielona Góra, UG, UŁ, UMK, UO, UŚ, UWr, Instytut Kształcenia Dorosłych w S. Petersburgu, Uczelnia Pedagogiczna w Irkucku).

Kierownik naukowy Szkoły prof. dr hab. Józef Kargul zaprosił do uczestnictwa i wygłoszenia wykładów najlepszych specjalistów z zakresu głównie pedagogiki dorosłych z całej Polski. Zajęcia w Szkole koncentrowały się wokół teoretycznych i metodologicznych problemów pedagogiki dorosłych, metodyki badań andragogicznych, edukacji dorosłych w kontekście przemian społeczno-kulturowych, a także nauczania andragogiki w szkołach wyższych.

Uczestnicy Letniej Szkoły spotkali się z profesorami andragogiki z wielu polskich uczelni, z profesorami Olgą Czerniawską, Agnieszką Stopińską-Pająk, Eleonorą Sapią-Drewniak, Dzierżymirem Jankowskim, Józefem Półturzyckim a także wysłuchali sprawozdań uczestników z prowadzonych badań.

W kolejnych latach odbywały się systematycznie  sesje Letniej Szkoły Młodych Andragogów. Miejsce spotkań przeniesiono do pomieszczeń Uniwersytetu Zielonogórskiego, a grupa uczestników zwiększyła się i odbywała spotkania ze znanymi polskimi andragogami. Grono prelegentów uzupełnili profesorowie Alicja Kargulowa, Mieczysław Malewski, Ewa Marynowicz-Hetka, Tadeusz Aleksander i inni.

Od kilku lat prace uczestników Letniej Szkoły ukazują się w roczniku pt. Dyskursy Młodych Andragogów, który stał się kolejnym  wydawnictwem Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego i zarazem Uniwersytetu Zielonogórskiego. Trwałą pozycją są także wyjazdy studyjne do Berlina lub innych miast Brandenburgii w celu zwiedzenia i poznania niemieckich instytucji edukacji dorosłych.

W 2008 roku w maju odbędzie się 10 jubileuszowa Letnia Szkoła Młodych Andragogów. Jest to pożyteczna i w pełni przydatna dla młodych andragogów inicjatywa, a wieloletni organizator i opiekun Szkoły – prof. dr hab. Józef Kargul zasługuje na specjalne uznanie.

 

7.   Dolnośląskie Koło Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego

Dolnośląskie Koło Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego działa przy Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych we Wrocławiu i skupia kadrę naukowo-dydaktyczną oraz nauczycieli akademickich z wielu uczelni na Dolnym Śląsku. Członkami Dolnośląskiego Koła ATA są pracownicy z wrocławskich uczelni, min. z : Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych, Uniwersytetu Wrocławskiego, Akademii Ekonomicznej, Akademii  Wychowania Fizycznego. Zasadniczy człon koła tworzą nauczyciele akademiccy z Zakładu Andragogiki UWr., kierowanego przez dr hab. Jerzego Semkowa oraz Zakładu Nauk Humanistycznych WSOWL, kierowanego przez dr Wojciecha Horynia.

Głównym celem Dolnośląskiego Koła Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego (oprócz działalności zawartej w Statucie Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego) jest zacieśnianie więzi między uczelniami zajmującymi się problematyką oświaty dorosłych oraz wymiana naukowa między andragogami z różnych ośrodków (nie tylko uczelnianych).

W grudniu 2001 roku Towarzystwo zorganizowało ogólnopolską konferencję Andragogiczną nt. Nauczyciel-andragog u progu XXI wieku. Pokłosiem konferencji była wydana przez Uniwersytet Wrocławski publikacja Nauczyciel-andragog u progu XXI wieku pod redakcją Wojciech Horynia i Jana Maciejewskiego.

W dniach 6-12.05.2002 roku przewodniczący Koła uczestniczył w Letniej Szkole Młodych Andragogów, zorganizowanej przez prof. dr hab. Józefa Kargula z Uniwersytetu Zielonogórskiego. Kolejna edycja Letniej Szkoły prowadzona była w sposób profesjonalny i wzbogaciła jej uczestników o nowe wiadomości oraz pozwoliła nabyć umiejętności przydatne do kierowania działalnością Dolnośląskiego Koła ATA.

We wrześniu 2002 roku Dolnośląskie Koło ATA było organizatorem Warsztatów Andragogicznych w Ośrodku Szkoleniowo-Wypoczynkowym WSOWL w Ostrej Górze. W warsztatach uczestniczyli przedstawiciele z różnych katedr WSOWL oraz z Uniwersytetu Wrocławskiego, Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu, Akademii Rolniczej w Poznaniu, Oddziału Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej we Wrocławiu. Podczas pobytu w Ostrej Górze rozważano problemy związane z kształceniem ustawicznym oraz jego znaczeniem w praktyce edukacyjnej. Analizowano możliwość wspólnych badań naukowych. Oprócz przedsięwzięć stricte naukowych, przeprowadzono zajęcia integracyjne oraz zapoznano uczestników z pięknym krajobrazem Gór Stołowych. Efektem Warsztatów jest znajdująca się w druku publikacja Kształcenie ustawiczne i jego praktyczny wymiar.

Jesienią 2003 roku Dolnośląskie Koło ATA zaplanowało konferencję naukową, która ma być drugą edycją konferencji Nauczyciel-andragog u progu XXI wieku.

W 2005 roku odbyła się kolejna konferencja na temat Nauczyciel-andragog w społeczeństwie wiedzy, z której także ukazała się publikacja zbiorowa. W roku 2008 planowana jest kolejna konferencja we Wrocławiu.

 

8.    Konferencje w Zakopanem

Toruń, Warszawa i Łódź to miejsca najczęściej organizowanych konferencji andragogicznych przez ATĘ i miejscowe ośrodki andragogiczne. Od 2001 roku Dolnośląskie Koło ATA we Wrocławiu podjęło nowy cykl konferencji o tematyce pedeutologii andragogicznej i andragogiki, a w 2004 roku środowisko andragogów ze Śląska (Mysłowice, Bielsko-Biała) podjęło organizację konferencji w Zakopanem w porozumieniu z Akademickim Towarzystwem Andragogicznym. Inicjatorem tych spotkań jest dr Artur Fabiś – obecnie prorektor Wyższej Szkoły Administracji w Bielsku-Białej.

W marcu 2004 roku tematyką konferencji w Zakopanem była andragogika jako przedmiot akademicki. W 2005 roku analizowano problem unowocześnienia procesu kształcenia dorosłych, w 2006 edukację dorosłych wobec zjawiska marginalizacji, w 2007 konferencja przebiegała pod hasłem Aktywność społeczna, kulturalna i oświatowa dorosłych. W 2008 roku za temat piątej konferencji przyjęto Problemy człowieka dorosłego w procesie kształcenia. W czasie zakopiańskich spotkań odbywają się także sesje doroczne Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego i posiedzenia Sekcji Pedagogiki Dorosłych Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN. Zakopane stało się nową ważną tradycją aktywności członków ATA oraz jej sympatyków i kandydatów do członkostwa.

W ramach prac sekcji andragogicznej Koła Naukowego Pedagogów UMK w Toruniu powstała strona internetowa Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego” www.ata.edu.pl. Sekcja andragogiczna zajmuje się realizacją projektów związanych z tematyką edukacji dorosłych, dlatego stworzenie strony internetowej stało się jednym z przedsięwzięć zaplanowanych na rok 2004.

Głównym celem projektu była prezentacja ATA w wirtualnym świecie Internetu, ponieważ organizacja ta istnieje od 1993 roku, skupia wielu specjalistów edukacji dorosłych w Polsce, a problematyka edukacji ustawicznej i edukacji dorosłych w wyniku ciągłych przeobrażeń w życiu społecznym powinna być jednym z istotniejszych aspektów edukacji.

Tworzenie strony internetowej przebiegało w kilku etapach. Przede wszystkim należało ustalić, jakie treści powinny znajdować się na stronie internetowej Towarzystwa. Po konsultacjach z opiekunem sekcji – dr Hanną Solarczyk ustalono, że powinna to być strona o charakterze informacyjnym, której głównym zadaniem będzie przedstawienie podstawowych wiadomości związanych z działaniem Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego. Po zapoznaniu się z dostępnym materiałem podzielilono go na kilka kategorii. W pierwszej zakładce zostało umieszczone hasło „historia”, pod którym opisano genezę Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego. Drugą kategorię stanowi skład zarządu, gdzie znaleźli się założyciele ATA oraz osoby pełniące w tej organizacji określone funkcje. W trzeciej zakładce znalazł się statut ATA. Na szczególne zainteresowanie zasługuje zakładka „działalność”. Akademickie Towarzystwo Andragogiczne publikuje pisma: kwartalnik Edukacja Dorosłych, Rocznik Andragogiczny oraz Bibliotekę Edukacji Dorosłych. Są one wydawane od 1993r., dlatego na stronie pod hasłem „publikacje” znaleźć można spisy artykułów oraz ich autorów, jakie zostały zamieszczone na łamach tych czasopism. Jest to pierwsze tego typu zestawienie na stronach internetowych.

Kolejnym zestawieniem, którego - ze względu na charakter działalności Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego - nie mogło zabraknąć na stronie, było zebranie wszystkich konferencji andragogicznych, jakie odbyły się w z inicjatywy lub z udziałem Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego.

Za kolejną zakładką kryją się „adresy": siedziby Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego oraz ośrodków akademickich w Polsce zajmujących się andragogiką. Tam też można znaleźć interesujące linki łączące z Kołem Andragogicznym Uniwersytetu Warszawskiego, z sekcją andragogiczną Studenckiego Koła Naukowego Pedagogów UMK, z Niemieckim Towarzystwem Edukacji na Odległość (partnerską organizacją ATA).

Pomysł stworzenia strony internetowej Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego miał także na celu zwrócenie uwagi na fakt, iż nie posiadało ono do tej pory żadnego wizualnego znaku rozpoznawczego, z którym by je kojarzono. Powstał więc pomysł stworzenia logo strony. Zaprojektowała je studentka Wydziału Sztuk Pięknych UMK - Kamila Solarska. Logo ma kształt kółka, w którym jest umieszczony napis ATA. Obie literki A symbolizują dwie ludzkie postaci, które ze sobą przez całe życie współpracują, zostało ono oficjalnie zamieszczone na stronie głównej.

 

9.  Wydawnictwa ATA

Wyraźnym osiągnięciem w działalności Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego są wydawnictwa. Od 1993 roku wydajemy Edukację Dorosłych. Jest to kwartalnik o zadaniach teoretyczno-naukowych w zakresie teorii i praktyki edukacji dorosłych. W 1993 roku ukazał się tylko jeden numer a od następnego już po cztery w każdym roku. Za rok 2007 odnotowujemy małe opóźnienie z powodu złego stanu zdrowia redaktora naczelnego, ale podjęto już starania, by to opóźnienie nadrobić i nadal publikować na bieżąco kwartalnik o dobrej tradycji i uznanej wartości.

Drugim pismem jest Rocznik ATA, wydawany od 1994 roku i liczący obecnie 14 tomów, które nie tylko zawierają ważne opracowania teoretyczne, ale także odnotowują aktualia andragogiczne, co tworzy cenną i jedyną w swoim rodzaju kronikę wydarzeń andragogicznych. Obszerny jest także dział recenzji przedstawiający bieżące publikacje andragogiczne oraz książki o innej tematyce autorstwa znanych andragogów polskich. Kroniki i recenzje komentują na łamach Rocznika także wydarzenia i publikacje zagraniczne.

Trzecia poważna inicjatywa wydawnicza to Biblioteka Edukacji Dorosłych – seria publikacji książkowych przy kwartalniku Edukacja Dorosłych pod redakcją Profesor E. Anny Wesołowskiej.

Pierwsze pozycje wydrukowano w 1994 roku, a ostatnią jako nr 40 w 2007 autorstwa dr Doroty Barwińskiej Edukacja międzykulturowa w dwunarodowych stowarzyszeniach.  W ciągu 13 lat ukazało się 40 tomów o treści andragogicznej. W tej liczbie: 20 prac zbiorowych i 20 autorskich studiów monograficznych. Siedem pozycji autorstwa specjalistów zagranicznych (N. F. B. Greger, M. Samlowski, L. N. Lesochina, S. Wierszyłowski, W. Gieseke, R. Siebers, E. Gelpi).

Pełny wykaz publikacji zamieszczony jest zawsze na tylnej okładce kolejnego tomu oraz kolejnego Rocznika Andragogicznego. Na szczególną uwagę zasługują pozycje nr 3, 4, 5, 10, 11, 12, 15, 18, 20, 22, 23, 29, 31, 33, 34, 36, 40. Cenione są i poszukiwane teksty autorstwa E. Gelpiego, W. Gieseke, A. Matlakiewicz, H. Solarczyk, E. A. Wesołowskiej. Aktualnie przygotowywany jest do druku  tom 41 pt. Edukacja dorosłych w Kanadzie autorstwa dr Anny Frąckowiak i prof. dr. hab. J. Półturzyckiego.

Biblioteka Edukacji Dorosłych to pierwsza taka inicjatywa w Polsce, dobrze przygotowana, szybko realizowana i studiowana z zainteresowaniem. ATA i jej czołowi andragodzy zanotowali wartościowe osiągnięcie, a seria zdobyła trwałe miejsce wśród krajowych publikacji pedagogicznych.

Z uwagą i wyraźnym zainteresowaniem będziemy oczekiwać na kolejne tomy.

Dla właściwej oceny zakresu dotychczasowego dorobku wydawniczego warto zajrzeć na ostatnią stronę okładki Rocznika 2007.

Oceniając pozytywnie dotychczasową działalność Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego należy zwrócić uwagę na realizację następujących zadań w nowej kadencji od 2008 roku:

  • Zorganizowanie we współpracy z innymi stowarzyszeniami prowadzącymi formy edukacji dorosłych – Ogólnopolskiego Zjazdu Andragogicznego.
  • Rozszerzenie współpracy zagraniczneją ATA z ośrodkiem petersburskim, Niemcami, Rosją, Czechami i Słowenią.
  • Uporządkowanie spraw członkowskich, w tym kwestii pobierania składek członkowskich Towarzystwa.
  • Wznowienie działalności Podyplomowego Studium Edukacji Dorosłych i rozszerzenie jego działalności w innych miastach Polski.
  • Uzyskanie akredytacju publikacji naukowych Towarzystwa zgodnie z wymaganiami Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
  • Opracowanie „Leksykonu andragogicznego”.
  • Wprowadzenie zmiany w składzie redakcji pism wydawanych przez ATA.
  • Popularyzowanie działalności ATA, idei edukacji ustawicznej i oświaty dorosłych.
  • Rozwijanie kół regionalnych i zwiększenie pod względem liczbowym grupy uczestników ATA o nauczycieli i organizatorów edukacji dorosłych, studentów i absolwentów specjalizacji andragogicznych.

 

prof. dr hab. Józef Półturzycki

Prezes

Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego

w latach 1993-2008

 

Summary
Inititative of establishing the Academic Andragogical Society emerged during Polish-German semiar, on August 28, 1993 but officially it was established on September 28, 1993 during conference held in Łódź. The authority of AAS was formed by: chair – prof. Józef Półturzycki, UW; vice chairs: prof. Olga Czerniawska, UŁ and prof. Tadeusz Aleksander, UJ; secretary – prof. Eugenia Anna Wesołowska, UMK; treasurer – prof. Elżbieta Janina Karney, UW; board of directors – prof. Józef Kargul, UWr, prof. Franciszek Marek WSP Opole, prof. Lucjan Turos UW; director of revisory commission – prof. Jerzy Semków, UWr; director of arbitrament prof. Mieczysław Marczuk, UMCS. The Academic Andragogical Society was registered in the Judicial

Registry on December 12, 1993. The Academic Andragogical Society, among many forms of its activity, has three main areas: organizing andragogical conferences, publishing and advancing andragogical competences. The most important were andragogical conferences held in Toruń, first organized on September 20, 1993 and the last one organized on May 15, 2000 (jointly eight conferences, generally international in character), as well as Polish-German andragogical seminars like the one organized on May 27-31, 1994. Following the tradition of conferences held in Toruń, other andragogical conferences were initiated: from 2001 on, organized by the Academic Andragogical Society’s Circle in Lower Silesia and Wojciech Horyń, Ph.D., held in Wrocław, and from 2004 on, organized by Silesian adragogists, especially Artur Fabiś, Ph.D., held in Zakopane. The Academic Andragogical Society publishes two well known and recognized periodicals committed to andragogy, namely “Adult Education” and “Andragogy Yearbook”, as well as a series of books “Adult Education Library”. The first volume of “Adult Education” quarterly was published in 1993, while the first volume of “Andragogy Yearbook” in 1994. “Adult Education Library” has been published since1994 and counts 40 volumes, but the

41 volume committed to adult education in Canada is currently in print. The series contains of author’s and edited volumes not only concerned with Polish but also with foreign andragogy. Finally, Academic Andragogical Society organizes andragogical advancement. This is most of all Summers School for Young Adult Educators, that has been organized for 10 years now, mentoring by prof. Józef Kargul. As effect of the School, “Young Adult Educators Discourses” are published every year. Another form of advancement was Graduate Adult Education Study, initiated on October 22, 1994 at Institute of Education, Nicholas Copernicus University in Toruń. The first edition gathered 44 participants. In total three editions were organized, that gathered 147 participants. The Academic Andragogical Society shows very high activity that will be extended in future.

Poprawiony ( wtorek, 16 lutego 2010 09:35 )  
Tu jestes: